Üretimi durdurmadan sayım günü nasıl planlanır?

Sayım denince akla ilk gelen şey hattı durdurmak, kapıyı kilitlemek ve herkesi sayıma almaktır. Oysa fabrikanın her köşesi aynı anda hareket etmez. Ham madde odasının bir bölümü saatlerce dokunulmadan durur, mamul deposunda sevkiyat saati dışında hareket olmaz. Sayımı bu gerçeğe göre planlarsanız üretimi aksatmadan, çoğu bölgeyi vardiya içinde saymak mümkündür. Aşağıda böyle bir plan için adımlar var.

Önce neyin hareket ettiğini ayırın

Depoyu iki gruba bölün:

• durağan bölgeler: ham madde ana deposu, aksesuar odası, hareketsiz mamul rafları, yedek parça;
• hareketli bölgeler: kesimhaneye besleme alanı, hat başındaki yarı mamul, sevkiyat rampası, yeni mal kabul alanı.

Durağan bölgeler üretim sürerken sayılabilir; çünkü içindeki mal ya hiç kıpırdamaz ya da her hareketi fişle izlenir. Hareketli bölgelerin sayımı ise kısa ve iyi planlanmış pencerelere bırakılır. Bölge listesini sayım gününden birkaç gün önce üretim şefi ve sevkiyat sorumlusuyla birlikte çıkarmak, bu ayrımın tahmin değil bilgi olmasını sağlar.

Kesim saati ve hareket düzeltmesi

Sayımın dayandığı an, son giriş ve çıkış fişlerinin kapandığı saattir (kesim saati). Durağan bir bölgeyi 11.00'de sayıyorsanız ve kesim saati 08.00 ise aradaki hareketi hesaba katmak gerekir:

Kesim saatindeki bakiye = sayılan + o ana kadar çıkan − o ana kadar giren

Varsayımsal bir örnek: aksesuar odasındaki bir kalemden 11.00'de 520 m sayıldı. 08.00 ile 11.00 arasında üretime 80 m çıkış fişi yazılmış, giriş yok. Kesim saatindeki bakiye 520 + 80 = 600 m olur ve kayıttaki 600 m ile tutar. Fişin üzerinde saat yazmıyorsa bu hesap yapılamaz; bu yüzden sayım günü kullanılan her fişe saat yazılmasını isteyin.

Vardiya planı: örnek hesap

Varsayımsal bir depoda sayım listesi 1.000 satır, sayım için ikişer kişilik dört ekip görevlendirilmiş. Ekip başına saatte 25 satır sayıldığını varsayalım: 4 × 25 = saatte 100 satır. Satırların 700'ü durağan, 300'ü hareketli bölgelerde.

• Durağan bölgeler: 700 ÷ 100 = 7 saat. Üretim sürerken, tek vardiya içinde sayılır.
• Hareketli bölgeler: 300 ÷ 100 = 3 saat. Vardiya değişimi, hat bakımı ya da yemek molası gibi zaten durulan pencerelerde, birkaç kısa blok hâlinde sayılır.

Toplam 7 + 3 = 10 saat eder. Bir vardiyaya sığmaz; ama üretim bir saat bile durdurulmadan iki gün içinde bitirilebilir. Ekip sayısını iki katına çıkarmak süreyi yarıya indirir, fakat ekipler birbirinin yolunu kesmeye başlar; bu yüzden bölgeleri ekiplere net paylaştırmak önemlidir.

Hareketli bölgeleri sayıma hazırlamak

• Sevkiyat siparişlerini sayımdan önceki gün toplayıp "hazırlanmış sevkiyat" diye ayrı bir bölgeye alın; rampa o gün neredeyse boş kalır.
• Üretime verilecek malzemeyi bir önceki gün çıkış fişiyle kesimhaneye verin; sayım gününde ham madde deposundan çıkış en aza iner.
• Sayılan bölgeyi bantla çevirin ve levha asın; içeri giren herkes "burası sayılıyor" bilgisini görsün.
• Hat başındaki yarı mamulü paket etiketlerine göre vardiya sonunda, hat yavaşlarken sayın.
• Sayım sırasında acil çıkış gerekirse fişe saat yazılır ve ayrı listeye alınır.

Hat ne zaman gerçekten durmalı?

Her işletmede üretimi sürdürerek sayım yapmak mümkün olmayabilir. Şu durumlarda ilgili bölge için kısa bir duruş gerekebilir:

• fiş disiplini zayıfsa ve malzeme sözlü olarak, kayıtsız hareket ediyorsa;
• tüketimi ölçülemeyen dökme malzeme (örneğin siloda ya da büyük torbalarda) üretime sürekli akıyorsa;
• bölgeler fiziksel olarak iç içeyse ve ekipler birbirini engelliyorsa.

Bu durumda tüm tesisi değil, yalnızca etkilenen bölgeyi, tahmini sürenin önceden duyurulduğu kısa bir pencerede kapatmak yeterlidir.

Sonuç

Üretimi durdurmadan sayım, bölgeleri hareket durumuna göre ayırmayı, kesim saatini netleştirmeyi ve fişlere saat yazdırmayı gerektirir. StockSystem sayım gününü üretim ve sevkiyat planınıza göre seçer, bölgeleri ekiplere paylaştırır ve gerekirse gece ya da hafta sonu çalışır; depo durmadan sayım seçeneği de teklifte ayrıca yer alır.