Kumaş topu sayımı: metre, kg ve top etiketi
Kumaş deposunda aynı top metre, kg ve adet olarak üç farklı rakamla görünür. Topları etiketten ve ölçümle sayıp kayıtla eşleştirmenin sırası.
Kumaş deposunda aynı ürün üç farklı rakamla yaşar. Tedarikçinin irsaliyesinde kilogram yazar, satış faturasında metre, depocunun listesinde ise kaç top olduğu. Üçü de doğrudur; ama biri ötekine çevrilmedikçe sayım sonucu kayıtla buluşmaz. Tekstil depolarında çıkan farkların bir kısmı malzemenin eksikliğinden değil, bu üç ölçünün birbirine karışmasından doğar. Aşağıda kumaşı top top sayarken izlenecek sırayı bulacaksınız.
Önce tek bir ana birim seçin
Her kumaş kalemi için kalem kartında yalnızca bir ana birim olmalı. Çoğu işletmede bu metredir; bazı örme kumaşlarda ve ipliklerde kilogram olabilir. Öbür birim bilgi amaçlı tutulur. Sayım sonucu ana birimle yazılır, ikinci birim yanına not düşülür. Aksi halde aynı top bir satırda 120 m, başka bir satırda 38 kg olarak iki kez kayda girebilir.
Kilogramı metreye çevirmek gerekirse gramaj ve en bilinmelidir. Formül basit: metre = kg × 1000 ÷ (gramaj × en, metre cinsinden). Örnek (varsayımsal): 180 g/m² gramajlı, 1,60 m eninde bir kumaşın bir metresi yaklaşık 288 gram çeker; 100 kg'lık bir top yaklaşık 347 metre eder. Bu bir tahmindir. Nem, esneme ve karton tüpün ağırlığı sonucu birkaç yüzde oynatabilir; bu yüzden etiketteki ya da ölçülen metre, hesaplanan değerin her zaman önünde gelir.
Etiket neyi söyler?
Düzgün hazırlanmış bir top etiketinde top numarası, parti, renk kodu, metre ve brüt-net kilogram yazar. Sayım sırasında üç şeye bakılır:
- etiket okunuyor mu ve top numarası kayıttaki numarayla uyuşuyor mu;
- parti ve renk kodu kalem kartındaki satırla aynı mı (aynı renk adının altında iki farklı parti birikmiş olabilir);
- top açılmış, kesilmiş ya da yeniden sarılmış mı; böyle bir topta etiketteki metre artık geçerli değildir.
Brüt kilogram, ambalajın ve karton tüpün ağırlığını da içerir. Kayıtta net kilogram tutuluyorsa sayımda da net değer kullanılmalıdır; aksi halde her topta birkaç yüz gramlık fark toplamda büyük bir rakama dönüşür.
Açılmış ve etiketsiz toplar sayımın en riskli grubudur. Bunları baştan ayrı bir listeye alın.
Sayım adımları
- Bölgedeki toplar parti ve renk koduna göre gruplanır, her grup ayrı sayılır.
- Sağlam etiketli toplarda metre etiketten okunur, yeniden ölçülmez.
- Açılmış ya da etiketsiz toplar ölçüm masasında metrelenir veya tartılıp çevrilir; sonuç etiketin arkasına tarih ve imzayla yazılır.
- Sonuç, kayıttaki ana birimle karşılaştırılır.
- Tolerans dışında kalan satırları ikinci bir ekip yeniden ölçer.
Tolerans işletmenin kendi kararıdır, ancak sayımdan önce yazılı olmalıdır. Örneğin top başına yüzde bir fark yuvarlama sayılıp ayrıca incelenmez; daha büyüğü fark tablosuna satır olarak girer. Toleransı sayımdan sonra belirlemek, farkı kabul edilebilir göstermek için rakamla oynamaya kapı aralar.
Örnek: kâğıtta duran 27 metre
Varsayımsal bir tablo düşünelim. Kayıtta 214 numaralı mavi renkten, P-17 partisinde 40 top ve toplam 6.000 metre görünüyor. Sayımda 40 top da bulunuyor; 37'si kapalı ve etiketleri 150 metre diyor. Üç topun ucu açılmış, ölçüm masasında 138, 141 ve 144 metre çıkıyor. Toplam: 37 × 150 + 423 = 5.973 metre. Fark 27 metre, yani yüzde 0,45. Rakam küçük, ama nedeni belli: numune kesilmiş ve çıkış fişi yazılmamış. Düzeltme bu üç topa göre yapılır, numune çıkışı için de bir fiş kuralı konur.
Dikkat edin: satır toplamı yalnızca yüzde 0,45 olsa da tek tek toplarda sapma yüzde 4 ile 8 arasındadır ve top başına yüzde birlik toleransı aşar. Toplam küçük göründüğü için atlanan böyle farklar, numune kesimi fişsiz sürdükçe her partide birikir.
Sonuç
Kumaşta tutarlı bir sayım için üç şey yeter: tek ana birim, okunaklı top etiketi ve açılmış toplar için ayrı bir ölçüm kuralı. StockSystem fabrika ve depo sayımlarında önce top sayısını, ardından metre ya da kg bilgisini etiketten veya kayıt kartından alır; etiketsiz, açılmış ya da kesilmiş toplarda gerçek ölçümü yapıp sonucu kalem kartındaki birimle yazar.