Hazır giyim atölyesinde yarı mamul sayımı

Hazır giyim atölyesinde bir gömlek kesimden paketlemeye kadar birkaç aşamadan geçer ve her aşamada parçalar farklı bir yerde, farklı bir biçimde bekler. Kesilmiş ama dikilmemiş parçalar kesim paketinde durur, dikilmiş ama bitmemiş olanlar hat başındaki sepetlerde, ütüyü bekleyenler ütü masasında. Kayıt ise çoğu zaman yalnızca iki uç noktayı bilir: depodan çıkan kumaş ve depoya giren mamul. Aradaki yarı mamul sayım günü kayıttan düşmüş görünür. Bu yazıda yarı mamulü aşamaya göre sayarak görünür kılmanın yolunu anlatıyoruz.

Önce aşamaları tanımlayın

Atölyenizin aşamalarını yazın; her aşama sayımda bir satır olacaktır. Tipik bir düzen şöyle olabilir:

1. kesilmiş, dikim bekliyor;
2. dikimde (hatta);
3. dikilmiş, ütü ve kalite kontrol bekliyor;
4. tamirde ya da kalite kontrolden dönmüş;
5. bitmiş, paketleme bekliyor.

Aşama tanımı sayım gününde tartışılmaz, baştan yazılıdır ve her aşamanın fiziksel yeri bellidir: hat başındaki sepetler "dikimde", ütü masasının yanındaki raf "ütü bekliyor" olur. Yerini bilmediğiniz parça hangi aşamada olduğunu da bilmediğiniz parçadır.

Paket etiketi her şeyi taşır

Kesim paketinin üzerinde şunlar yazılı olmalıdır: kesim emri ya da sipariş numarası, model, beden, renk, paket numarası, paketteki parça adedi ve aşama. Paket aşama değiştirdikçe etikete tarih ve imza ya da renkli bir işaret eklenir. Bir paketten tamir ya da kalite nedeniyle parça alınmışsa etikette güncel adet yazılır.

Bedenler ayrı satırdır: aynı emirdeki S, M ve L paketleri tek rakamda toplanmaz. Sayımda hesap basittir, paket sayısı çarpı paketteki adet; ama etiket güncel değilse hesap da yanlış çıkar.

Sayım nasıl yürür?

1. Sayım vardiya sonuna ya da hat yavaşladığı bir ana alınır; paketler yerinde dururken sayılır.
2. Aşama aşama gidilir, etiketler okunur ve sayım kâğıdına paket numarası, beden ve adet yazılır.
3. Etiketteki adet her aşamada birkaç pakette açılıp sayılarak doğrulanır.
4. Etiketsiz ya da karışık paketler ayrı satıra yazılır.
5. Aşama toplamları kesim emrine göre birleştirilir ve kesim kaydıyla karşılaştırılır.

Sayım sürerken paketlerin yer değiştirmemesi için hat şefine önceden haber verin; hareket eden paket iki kez sayılabilir ya da hiç sayılmayabilir.

Örnek: 2.000 parçanın izi

Varsayımsal bir kesim emrinde 2.000 gömlek kesilmiş. Sayım günü parçalar şöyle dağılıyor:

• bitmiş ve paketlenmiş: 800;
• bitmiş, paketleme bekliyor: 300;
• dikimde: 14 paket × 25 = 350;
• kesilmiş, dikim bekliyor: 20 paket × 25 = 500;
• tamirde: 30.

Toplam 800 + 300 + 350 + 500 + 30 = 1.980. Kesim kaydı 2.000 olduğuna göre 20 parça eksik, yani yüzde 1. Fire tutanağında kesim hatasından ayrılan 12 parça var; geriye 8 parça (yüzde 0,4) açıklanamıyor ve aranır. "2.000 kesildi, 1.980 var" demek yerine fark nedenleriyle yazılırsa tartışma küçülür: 12 parça fire, 8 parça sorulacak.

Aşama aşama yazılan bu tablo ertesi gün de işe yarar: hangi aşamada ne kadar parça beklediğini görürsünüz, darboğaz da orada belli olur.

Yarı mamulün değeri aşamaya göre değişir; hangi aşamada ne kadar maliyetin yüklendiği işletmenizin muhasebe politikasına ve mali müşavirinize bağlıdır. Bu yazı yalnızca miktarı ele alıyor, ama miktar doğru değilse değer hesabı da doğru olamaz.

Sık yapılan hatalar

• Paket etiketini güncellemeden parça almak.
• Aynı kesim emrinin bir paketini iki aşamada birden saymak, çünkü paket gün içinde yer değiştirmiştir.
• Bedenleri tek satırda toplamak.
• Tamir ve kalite reddi parçalarını kayıt dışında bırakmak.
• Fasona giden paketleri atölye sayımına katmak ya da hiç saymamak.

Sonuç

Yarı mamul, aşamaya ve paket etiketine bağlandığında kayıttan kaybolmaz. StockSystem fabrika deposu sayımında hammadde, yarı mamul ve mamul alanlarını ayrı ayrı sayar; kesim masasında, atölyede ya da fasoncuda bekleyen malzemeyi çıkış fişleriyle karşılaştırır.